innowacja

Współczesny świat na nowo odkrywa wartości społeczności lokalnych i bogactwo kulturowe, a w problematyce regionalnej, ukierunkowanej na kształtowanie postaw otwartych, dostrzega się szansę na wzbogacenie wartości różnych grup społecznych i odnalezienie drogi do wspólnoty ogólnonarodowej i dalej – europejskiej. Ważne jest więc odwoływanie się w procesie edukacji do wspólnoty miejsca, tradycji, historii, które jest nie tylko akcentowanie potrzeby zakorzenienia, ale także reakcją na uniformizm i globalizację życia społecznego. Prawdziwego patriotyzmu można nauczyć i trzeba się nauczyć, można go kształtować poprzez rozbudzanie miłości do małych ojczyzn.

Cele ogólne innowacji

Wartości najbliższego człowiekowi dziedzictwa kulturowego powinny zatem być wykorzystywane w edukacji szkolnej. Jeśli bowiem dziedzictwo to jest nośnikiem wielorakich wartości, nieodzownych dla rozwoju człowieka, to uwzględnienie owego dziedzictwa w całym procesie edukacji jest w pełni zasadne. Proces ten powinien zawierać kilka celów szczegółowych:

1. Wyposażenie ucznia w zasób podstawowej wiedzy o własnym regionie, jest ona bowiem podstawą akceptacji rodzimego dziedzictwa kulturowego. Dotyczy to wszystkich elementów konstytuujących pojęcie regionu: geograficznego, społecznego i kulturowego.

2. Wydobycie w całym procesie edukacji wielorakich wartości, tkwiących we własnym regionie. Wszystkie bowiem elementy kształtujące pojęcie regionu : kultura, społeczność, terytorium, są nośnikami wartości.

3. Przygotowanie ucznia do identyfikacji z tymi wartościami. Nie może być to jednak proces narzucania na siłę. Przekaz wiedzy, wydobycie wartości, to propozycje systemu wartości, które młody człowiek może zaakceptować, dokonując własnej identyfikacji. Dlatego też wartości własnego środowiska należy traktować nie jako determinizm, ale jako propozycję, na podstawie której człowiek kształtuje własną hierarchię wartości.

4. Kształtowanie tzw. tożsamości pluralistycznej. Jej istota polega na tym, że młody człowiek, poznając siebie i własne zakorzenienie w bliskiej sobie społeczności, kulturze i terytorium, uczy się trafniej odczytywać i interpretować zachowanie innych, uczy się również szanować ich odmienność.

Cele szczegółowe innowacji

klasa

szczegółowe cele edukacyjne

Uczeń potrafi:

- wymienić elementy stroju kociewskiego (damskiego i męskiego),

- opisać kolorystykę stroju kociewskiego,

- pokolorować obrazek przedstawiający Kociewiaków w stroju ludowym,

- przedstawić główne zwyczaje bożonarodzeniowe Kociewia,

- opisać, kim są kolędnicy i jacy przebierańcy wchodzą w skład grupy kolędników,

- zaśpiewać kolędę kociewską,

- tradycje i zwyczaje wielkanocne pielęgnowane w jego domu,

- odróżnić kraszankę od pisanki,

- opisać dawne Kociewskie zwyczaje związane z malowaniem jajek

Uczeń potrafi:

- znaleźć na mapie Polski region Kociewski,

- wymienić elementy charakterystyczne Kociewia,

- wskazać na mapie regionu swoją miejscowość,

- śpiewa kociewską piosenkę „ Korkarz”,

- wyjaśnić znaczenia słowa tradycja, zwyczaj,

- wymienić potrawy wigilijne oraz potrawy wielkanocne charakterystyczne dla Kociewia,

- omówić symbolikę poszczególnych potraw,

- wyjaśnić znaczenie poszanowania tradycji regionu

III

Uczeń potrafi:

- wymienić elementy haftu kociewskiego,

- wymienić kolorystykę haftu regionalnego,

- opisać dwie szkoły hafciarskie Kociewia oraz różnice między nimi,

- wykonać projekt haftu kociewskiego,

- nazwać części ciała używając gwary kociewskiej,

- zastosować w swoich wypowiedziach słów gwarowych z wybranego kręgu tematycznego,

- opisać kociewskie zwyczaje bożonarodzeniowe oraz wskazać ich znaczenie
dla tradycji rodzinnych,

- zaśpiewać kolędę kociewską,

- opisać kociewskie zwyczaje wielkanocne oraz wskazać ich znaczenie dla tradycji rodzinnych

Uczeń potrafi:

- opisać i rozpoznać herb Kociewia,

- zaśpiewać hymn Kociewia,

- opisać ludowe instrumenty kociewskie,

- wymienić najważniejsze osoby znane w regionie z twórczości ludowej
(rzeźbiarstwo, hafciarstwo, malowanie na szkle),

- wymienić regionalne potrawy oraz nazwy poszczególnych posiłków,

- posługiwać się słownikiem kociewskim,

- opowiedzieć legendę związaną ze swoją miejscowością,

- wyjaśnić znaczenie nazwy własnej miejscowości,

- przedstawić efekty odkryć archeologicznych dokonanych w Grucznie,

- posługiwać się skalą w określaniu odległości pomiędzy poszczególnymi miastami Kociewia,

- wymienić gatunki zwierząt zamieszkujących Kociewie,

- wskazać gatunki zwierząt zagrożonych żyjących na Kociewiu

Uczeń potrafi:

- wymienić poetów kociewskich piszących w języku ogólnopolskim,

- wyrecytować tekst poety regionalnego,

- wskazać obszary tematyczne przedstawiane w twórczości poetów regionalnych,

- na przykładzie miasta Świecie opisać cechy charakterystyczne (lokalizacja,
wygląd, funkcja) średniowiecznego miasta,

- wyjaśnić pochodzenie herbu Świecia,

- posługiwać się planem średniowiecznego Świecia,

- opisać średniowieczne zabytki w regionie,

- wykazać się znajomością historii (postaci i wydarzeń) z dziejów Gruczna,

- przygotować program wycieczki po Grucznie i najbliższej okolicy,

- opisać ukształtowanie powierzchni Kociewia,

- wymienić najważniejsze i największe rzeki regionu i jego jeziora,

- przedstawić osobliwości fauny Gruczna, Kociewia,

- wymienić obszary chronione na terenie regionu,

- zaśpiewać piosenkę kociewską.

Uczeń potrafi:

- wymienić artystów ludowych Kociewia,

- wykorzystać graficzne elementy sztuki ludowej w projektowaniu współczesnych
form użytkowych,

- wymienić najważniejsze osoby znane w regionie z twórczości ludowej
(plecionkarstwo, wikliniarstwo),

- wyjaśnić, co to jest gwara,

- przeczytać ze zrozumieniem tekst gwarowy,

- wyrecytować tekst gwarowy,

- wymienić kapłanów, którzy mieli duży wpływ na rozwój kultury regionu,

- opisać wybrane budowle sakralne na terenie Kociewia,

- opisać związki patrona szkoły, Jana Pawła II, z regionem

- wymienić najważniejsze miejsca masowych mordów w czasie II wojny światowej
oraz je scharakteryzować,

- opisać sytuację ludności regionu w czasie II wojny światowej,

- opisać najważniejsze barokowe i neogotyckie zabytki regionu,

- zareklamować walory przyrodnicze i turystyczne Kociewia

Pozostałe działania, które będą podejmowane w ramach realizacji innowacji:

Smażenie tradycyjną metodą „Powideł Gruczeńskich” przy współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Doliny Dolnej Wisły.

Gruczno to malowniczo położona wieś na południowym krańcu Kociewia, 9 km od Świecia, która słynie nie tylko z zabytków (m. in. Stary Młyn) i okazów roślinnych (Ostnica Jana), ale także z produkcji powideł. Domową produkcją tych lokalnych przysmaków zajmowano się tu pod koniec XIX i na początku XX wieku. W 2005 roku po raz pierwszy, po wielu latach przerwy, reaktywowano ich publiczne smażenie wg tradycyjnej receptury.

Cała akcja ma przede wszystkim swój cel wychowawczy. Zadanie, które spoczywa na szkole, to zaszczepianie w uczniach zainteresowania własną tradycją i kulturą. Tego dnia wszyscy uczniowie będą uczestniczyć w smażeniu powideł według przygotowanego harmonogramu. Także wszystkie lekcje będą poświęcone tej tematyce i zostaną poprowadzone według specjalnie przygotowanych przez nauczycieli na ten dzień scenariuszy.

Zorganizowanie „Festynu Śliwkowego”.

Impreza przeznaczona nie tylko dla uczniów naszej szkoły, ale także dla całej miejscowej społeczności. Ma na celu podsumowanie działań dotyczących smażenia powideł, a także integrację. Uczniowie będą mieli możliwość wykazania się swoimi umiejętnościami, organizowane zostaną konkursy, przygotowana będzie także kawiarenka, w której będzie można nabyć gofry z powidłami. Do współpracy zapraszamy sołectwa……

Organizacja „Dnia Kociewskiego”

Dnia 21. marca, będzie odbywał się szkole dzień poświęcony regionalizmowi. W tym czasie zostanie przeprowadzony konkurs recytatorski „Recytujemy Prozę i Poezję Kociewską” (szkolne eliminacje). Każda klasa będzie przygotowywała wiosenny gaik, by przywitać wiosnę – tak wynika tradycji regionu. Ponadto planowane są zajęcia nauki tańców kociewskich, sztuki ludowej Kociewia, spotkania ze znanymi osobami (poeci, hafciarze, językoznawcy, działacze regionalni) oraz przedstawienia, scenki teatralne dotyczące Kociewia przygotowane przez inne szkoły .

Udział w plastycznych konkursach regionalnych.

Uczniowie będą brali udział w następujących konkursach:

- „Smażymy Powidła Gruczeńskie”

- „Krajobraz Kociewia – Tradycje i Współczesność”

- „Konkurs Ogólnopolski na Kociewską Kartkę Bożonarodzeniową”

- „Konkurs Ogólnopolski na Kociewską Szopkę Bożonarodzeniową”

- „Stacja Drogi Krzyżowej”

- Kociewska Pisanka Wielkanocna”

Udział w konkursach dotyczących wiedzy o regionie (w tym konkursy recytatorskie).

Uczniowie będą brali udział w następujących konkursach:

- Mój Region – moją Małą Ojczyzną”

- Olimpiada regionalna „ Gzubów pojancie ło Kociewiu”

- Recytujemy Pozę i Poezję Kociewską”

Przygotowanie izby regionalnej.

W szkole powstanie izba regionalna, w której zostaną wyeksponowane przedmioty codziennego użytku zebrane z terenów Kociewia. Dodatkowo ma być to miejsce przeprowadzania lekcji dotyczących Kociewia.

Wycieczka rowerowa dla klas szóstych.

Uczniowie klasy szóstej każdego roku w maju będą uczestniczyć w wycieczce rowerowej, która połączy w sobie poznawanie osobliwości flory i fauny występujących na terenie Gruczna i okolic oraz uczczenie Patrona szkoły.

Opieka nad grobem nieznanego żołnierza.

Na gruczeńskim cmentarzu znajduje się grób nieznanego żołnierza. Uczniowie naszej szkoły zaopiekują się tym miejscem poprzez zapalanie zniczy, przynoszenie kwiatów, dbanie o porządek wokół pomnika. Każda klasa będzie pełniła miesięczny dyżur, w czasie którego będzie troszczyła się o właściwe oddanie czci poległym w czasie II wojny światowej w okolicach Gruczna żołnierzom. Jednocześnie nauczyciele w czasie lekcji wychowawczych zapoznają swoich uczniów z historią tego miejsca.

opracowała: Sylwia Kuklińska